Dmowski zasługuje na czytanie. „Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego (z lat 1893-1934)”

2 stycznia 2024 obrazek_wyróżniający

Pierwszą prezentowaną przez nas nowością wydawniczą w 2024 roku jest publikacja autorstwa Krzysztofa Kosińskiego „Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego (z lat 1893-1934)”. To pierwsze tak obszerne omówienie pisarstwa patrona Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej. Kanwą kolejnych rozdziałów są poszczególne książki lidera polskiego ruchu narodowego. Lektura „Buntu duszy polskiej” pokazuje Dmowskiego nie tylko jako działacza politycznego, ale także jako istotną postać dla polskiej kultury. Premiera publikacji zbiega się z 85. rocznicą śmierci lidera narodowej demokracji.

„Chciałem być pisarzem polskim”
Do rąk czytelników trafia wybitna i unikalna propozycja wydawnicza. Nakładem Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej i Wydawnictwa Neriton ukazała się monografia „Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego (z lat 1893-1934)” autorstwa Krzysztofa Kosińskiego. Po raz pierwszy na polskim rynku pojawia się tak obszerne omówienie tekstów politycznych i literackich jednego z ojców naszej niepodległości.

Jak zaznacza autor „Buntu duszy polskiej”, Dmowski we wstępie do „Myśli nowoczesnego Polaka” podkreśla, że pisze, aby czytelnik mógł poznać jego zdanie na dany temat, a jednocześnie zadać sobie pytanie, co o tym myśli i dlaczego tak sądzi. To stwierdzenie jest nie tylko punktem wyjścia do analizy tekstów lidera narodowej demokracji, ale pokazuje go jako twórcę niezwykle inspirującego i zachęcającego do krytycznego myślenia.

– Czytając Dmowskiego bardzo często zadawałem sobie to pytanie: dlaczego myślę tak, a nie inaczej o danej kwestii? W tym sensie Dmowski jest pisarzem niezwykle inspirującym i zachęcającym do tytułowego „buntu duszy polskiego”, bo czasami trzeba się zbuntować przeciwko pewnym doktrynom, dogmatom, stereotypom, pewnym modom i politycznej poprawności, żeby się z tymi tekstami zmierzyć – zauważa prof. Krzysztof Kosiński.

Autor publikacji wskazuje jednocześnie na aktualność pisarstwa Romana Dmowskiego. Pytania, które nurtowały go od początku aktywności politycznej i literackiej: Co to znaczy być Polakiem? Jakie są obowiązki Polskie? Dlaczego tak wielu Polaków nie chce być Polakami i co może z tego wynikać? – mają niezwykle współczesny charakter i pomagają w diagnozie rzeczywistości.

– Aktualność pisarstwa Dmowskiego będzie raczej rosnąć niż maleć – podsumowuje prof. Krzysztof Kosiński.

Z kolei zastępca dyrektor IDMN prof. Paweł Skibiński zauważa, że „Bunt duszy polskiej” pokazuje Dmowskiego nie tylko z perspektywy polityka czy przywódcy obozu politycznego, ale także jako postać istotną dla polskiej kultury.

– Z naszego punktu widzenia to nie jest tylko opowieść o liderze pewnego obozu politycznego, ale także o bardzo ważnym człowieku polskiej kultury – zauważa.

„Bunt duszy polskiej” – analiza tekstów Romana Dmowskiego z lat 1893-1934
„Bunt duszy polskiej. O twórczości politycznej i literackiej Romana Dmowskiego (z lat 1893-1934)” autorstwa Krzysztofa Kosińskiego to pierwsza tego rodzaju biografia intelektualna przywódcy endecji.

– Mam nadzieję, że będzie to bardzo ważna książka, która także przywróci Romanowi Dmowskiemu należne miejsce w spektrum polskiej kultury – podkreśla prof. Paweł Skibiński.

Na książkę składa się czternaście rozdziałów, z których każdy traktuje o innej publikacji (bądź cyklu artykułów) Dmowskiego – od pracy „Nasz patriotyzm” z 1893 r. po powieść „Dziedzictwo” z 1930 r. oraz dzieła „Przewrót” i „Militaryzacji polityki” (z lat 1932-1934). Łącznie to ponad 80 tekstów: od kilkunastodniowych przyczynków po kilkusetstronicowe książki.

Jak zauważa prof. Kosiński, język Dmowskiego był spójny i precyzyjny. Autor „Myśli nowoczesnego Polaka” w swoich rozważaniach kierował się metodą indukcyjną polegającą na przechodzeniu od faktów do uogólnień. Punktem wyjścia w pisarstwie Dmowskiego nie była sztywna doktryna, ale obserwacja rzeczywistości, z której wyciągał wnioski i na ich podstawie budował pewne uogólnienia i syntezy.

Zobacz rozmowę z autorem książki:

Autor: Redakcja IDMN