Instytut Dziedzictwa Myśli Narodowej

26 stycznia – 102 lata temu odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego

Wybory do jednoizbowej konstytuanty zorganizowano według ordynacji przyjętej przez rząd Moraczewskiego i zatwierdzonej przez Tymczasowego Naczelnika…

25 stycznia – 110 lat temu zmarł Mieczysław Brzeziński (1858-1911)

Działacz oświatowy, pedagog, popularyzator nauk przyrodniczych i historii ojczystej, członek Ligi Narodowej, założyciel Polskiej Macierzy Szkolnej.…

24 stycznia – 102 lata temu zmarła Emma z Jeleńskich Dmochowska (1864-1919)

Działaczka społeczna i oświatowa; pisarka kresowa. Pochodziła ze szlacheckiej rodziny Jeleńskich. Urodziła się 29 lutego 1864…

23 stycznia – 71 lat temu władze PRL upaństwowiły Zrzeszenie Katolików Caritas

U schyłku XIX w. rozpoczął się w krajach europejskich proces centralizacji katolickiego ruchu dobroczynnego. W 1924…

22 stycznia – 99 lat temu zmarł Adolf Świda (1855-1922)

Ziemianin, prawnik działacz narodowy, poseł Sejmu Ustawodawczego Był synem Konstantego, ziemianina z działacza społecznego w guberni…

21 stycznia – 171 lat temu urodził się hr. Józef August Ostrowski (1850-1923)

Ziemianin, społecznik, polityk konserwatywno-liberalny, prezes Stronnictwa Polityki Realnej, członek rosyjskiej Rady Państwa, członek Rady Regencyjnej. Urodził…

20 stycznia – 32 lata temu został zamordowany ks. Stefan Niedzielak (1914-1989)

Kapłan rzymsko-katolicki, prałat, kapelan w Narodowej Organizacji Wojskowej, Armii Krajowej i Zrzeszeniu Wolność i Niepodległość, kustosz…

19 stycznia – 150 lat temu urodził się Zdzisław Dębicki (1871-1931)

Poeta Młodej Polski, krytyk literacki, publicysta i pamiętnikarz. Członek Ligi Narodowej i współpracownik Romana Dmowskiego. Urodził…

19 stycznia – 90 lat temu urodził się br. Jerzy Marszałkowicz (1931-2019)

Duchowny katolicki, założyciel Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Był synem komisarycznego…

18 stycznia – 70 lat temu został zamordowany Stefan Bronarski (1916-1951)

Żołnierz Tajnej Armii Polskiej, Narodowych Sił Zbrojnych, Armii Krajowej oraz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Komendant Okręgu NZW…

17 stycznia – 167 lat temu urodził się Jan Ludwik Popławski (1854-1908)

Publicysta, krytyk literacki i tłumacz, Organizator struktur Ligi Polskiej i Ligi Narodowej. Wraz z Romanem Dmowskim…

16 stycznia – 102 lata temu Ignacy Jan Paderewski został Prezydentem Rady Ministrów

Sytuację Polski na przełomie 1918/1919 cechowała na arenie międzynarodowej niebezpieczna dwoistość. Zbliżały się obrady kongresu pokojowego,…

15 stycznia – 155 lat temu urodził się ks. Marceli Godlewski (1865-1945)

Kapłan katolicki, działacz społeczny i narodowy, założyciel Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich, Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Urodził się…

14 stycznia – 134 lata temu powstał Związek Młodzieży Polskiej „Zet”

Najważniejsza do wybuchu I wojny światowej konspiracyjna organizacja polskiej młodzieży działająca w akademickich ośrodkach Europy i…

13 stycznia – 144 lata temu urodził się Wojciech Rostworowski (1877-1952)

Ziemianin, prawnik, pisarz, polityk konserwatywny, członek Tymczasowej Rady Stanu i rządu Józefa Kucharzewskiego; w II RP…

12 stycznia – 20 lat temu zmarł Aleksander Bocheński (1904-2001)

Eseista, publicysta i tłumacz. Przed wojną polityk konserwatywny, po wojnie jeden z animatorów środowiska PAX, poseł,…

11 stycznia – 106 lat temu zmarł Zygmunt Miłkowski, ps. Teodor Tomasz Jeż (1824-1915)

Weteran Wiosny Ludów, pułkownik Powstania Styczniowego, pisarz i publicysta, działacz niepodległościowy i twórca pierwszych organizacji narodowych.…

10 stycznia – 179 lat temu urodził się ks. Józef Dąbrowski (1842-1903)

Kapłan, powstaniec styczniowy, pedagog, pionier szkolnictwa polskiego w USA. Jeden z najwybitniejszych organizatorów katolickiej Polonii w…

9 stycznia – 130 lat temu urodził się Stanisław Kauzik (1891-1959)

Polityk, ekonomista, prawnik i redaktor, współpracownik premiera Grabskiego, działacz Stronnictwa Pracy, minister Rządu na Uchodźstwie. Pochodził…

8 stycznia – 137 lat temu urodził się Kornel Makuszyński (1884-1953)

Prozaik, poeta, publicysta i krytyk teatralny. Jeden z najpoczytniejszych pisarzy II RP. Autor klasycznych dzieł dla…

7 stycznia – 157 lat temu urodził się ks. Feliks Bolt (1864-1940)

Kapłan, działacz społeczny i polityk narodowy na Pomorzu, poseł i senator II RP Urodził się w…

6 stycznia – 101 lat temu zmarła Cecylia hrabina Plater-Zyberkówna (1853-1920)

Działaczka społeczna, katolicka i oświatowa, pedagog, publicystka. Jedna z prekursorek ruchów inteligencji katolickiej. Była córką Michała…

5 stycznia – 97 lat temu zmarł ks. Kazimierz Lutosławski (1880-1924)

Kapłan, doktor medycyny i teologii, dziennikarz, prekursor polskiego skautingu, autor Krzyża Harcerskiego i współtwórca ZHP, polityk…

4 stycznia – 102 lata temu odbył się tzw. pucz Januszajtisa

Przełom 1918/1919 był dla odradzającego się państwa czasem krytycznym. Jeszcze nic nie było przesądzone. Namaszczony przez…

4 stycznia – 151 lat temu urodził się Tytus Jaszkowski (1870-1963)

Działacz narodowy, powstaniec śląski. Założyciel i prezes gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Królewskiej Hucie (ob. Chorzów).…

3 stycznia – 117 lat temu urodziła się prof. Izydora Dąmbska (1904-1983)

Filozof, epistemolog, semiotyk i logik, przedstawicielka lwowsko-warszawskiej szkoły filozoficznej. Urodziła się we Lwowie w rodziny szlacheckiej,…

2 stycznia – 82 lata temu zmarł Roman Dmowski (1864-1939)

Gdy w 1934 r. Roman Dmowski sprzedał swą posiadłość w Chludowie pod Poznaniem, zamieszkał w Warszawie…

1 stycznia – 117 lat temu urodził się abp Antoni Baraniak (1904-1977)

Salezjanin, kapelan i sekretarz prymasów Augusta Hlonda i Stefana Wyszyńskiego, arcybiskup poznański, ofiara prześladowań komunistycznych Urodził…

31 grudnia – 132 lata temu urodził się abp Walenty Dymek (1888-1956)

Kapłan, działacz narodowy i społeczny. Od 1929 sufragan, od 1946 r. arcybiskup metropolita poznański Urodził się…

30 grudnia – 84 lata temu zmarł Zygmunt Chrzanowski (1872-1936)

Organizator związków rolniczych, działacz narodowy i społeczny, minister w rządzie Józefa Świeżyńskiego. Urodził się 5 kwietnia…

29 grudnia – 21 lat temu zmarł Jerzy Waldorff

Krytyk muzyczny i popularyzator muzyki, pisarz, dziennikarz radiowy i telewizyjny, działacz narodowy i społeczny Urodził się…

28 grudnia – 66 lat temu zmarł prof. Wincenty Lutosławski (1863-1954)

Filozof i historyk filozofii, neomesjanista, poliglota, działacz społeczny i narodowy, jogin. Urodził się 6 czerwca 1863…

27 grudnia – 65 lat temu Antoni Nadolny ps. „Energiczny” (1918-2004) został skazany na śmierć

Urodził się w Starym Gostyniu. W 1933 r. wstąpił ochotniczo do Szkoły Podoficerów Piechoty w Śremie…

27 grudnia – 56 lat zmarł Władysław Kucharski (1884-1964)

Inżynier, przemysłowiec, ekonomista, polityk endecki, poseł na Sejm i minister II RP Urodził się w Krakowie…

26 grudnia – 91 lat temu zmarł Erazm Piltz (1851-1929)

Wydawca, publicysta, działacz społeczny, polityk konserwatywny i narodowy, dyplomata II RP Urodził się 3 sierpnia 1851…

25 grudnia – 102 lata temu Ignacy Jan Paderewski przybył do Gdańska

Gdy 23 listopada 1918 r. Paderewski wraz z żoną i ulubioną papugą Cockney Roberts opuszczali Stany…

24 grudnia – 77 lat temu zmarł Stanisław Karpiński (1870-1943)

Ekonomista, bankowiec, minister skarbu, pierwszy prezes Banku Polskiego S.A. Urodził się 23 października 1870 r. w…

23 grudnia – 128 lat temu urodził się bł. ks. Franciszek Rogaczewski (1892-1940)

Kapłan, działacz narodowy w Wolnym Mieście Gdańsku, błogosławiony męczennik Kościoła katolickiego. Urodził się w Lipinkach koło…

22 grudnia – 159 lat temu urodził się Zenon Przesmycki, „Miriam” (1861-1944)

Poeta i tłumacz, krytyk literacki i artystyczny okresu Młodej Polski. Odkrywca i wydawca Norwida. Urodził się…

21 grudnia – 142 lata temu urodził się prof. Jan Łukasiewicz (1878-1956)

Logik, filozof, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli lwowsko-warszawskiej szkoły matematycznej, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, minister w rządzie Ignacego…

20 grudnia – 115 lat temu urodziła się Alina Rossman (1905-1948)

Żona Henryka Rossmana, działaczka ONR i Organizacji Polski, założycielka konspiracyjnej organizacji „Wiara i Wola”. Córka Cezarego…

19 grudnia – 97 lat temu powstał drugi rząd Władysława Grabskiego

Drugi rząd Grabskiego, utworzony po ustąpieniu gabinetu Wincentego Witosa (tzw. rządu Chjeno-Piasta), stanął w obliczu dramatycznych…

18 grudnia – 170 lat temu urodziła się Melania Parczewska (1850-1920)

Pisarka, publicystka, tłumaczka, działaczka społeczna i narodowa. Była córką ziemianina. Życie związała z Kaliszem, gdzie w…

17 grudnia – 120 lat temu św. Józef Bilczewski (1860-1923) został arcybiskupem lwowskim

Urodził się w Wilamowicach w rodzinie cieśli Franciszka Biby. Po maturze zdanej w gimnazjum w Wadowicach…

17 grudnia – 115 lat temu odbył się I Ogólny Zjazd Włościan Królestwa Polskiego

W niedzielę 17 grudnia 1905 r. środowiska endeckie zorganizowały w Warszawie wielki zjazd przedstawicieli włościan Królestwa…

16 grudnia – 100 lat temu urodziła się Maria Okońska (1920-2013)

Polonistka, psycholog, założycielka Instytutu Prymasa Wyszyńskiego. Urodziła się w Warszawie. Jej ojciec Ludwik zginął jako ochotnik…

15 grudnia – 120 lat temu urodził się Stanisław Piasecki (1900-1941)

Działacz narodowy, dziennikarz, pisarz i krytyk literacki. Redaktor naczelny „Prosto z Mostu”. Urodził się we Lwowie.…

14 grudnia – 132 lata temu urodziła się Adela Mardosewicz, bł. siostra Maria Stella od Najświętszego Sakramentu (1888-1943)

Nazaretanka, błogosławiona męczenniczka Kościoła katolickiego. Urodziła się koło Nieświeża. W 1910 r. wstąpiła w Wilnie do…

13 grudnia – 78 lat temu zmarł o. Włodzimierz Ledóchowski SJ (1866-1942)

Generał Towarzystwa Jezusowego (1915-1942). Jedna z najbardziej wpływowych osób Kościoła Katolickiego 1. poł. XX w. Urodził…

12 grudnia – 160 lat temu urodził się Jan Kasprowicz

Jeden z najwybitniejszych poetów w dziejach polskiej literatury. Czołowy przedstawiciel Młodej Polski, związany z naturalizmem, symbolizmem…

11 grudnia – 79 lat temu został zamordowany bł. ks. Kazimierz Sykulski

Duchowny katolicki, poseł na sejm, błogosławiony Kościoła katolickiego. Urodził się w Końskich. Od 1899 studiował w…

10 grudnia – 108 lat temu urodziła się Wiktoria Ulma

Żona Józefa Ulmy, rolnika z Markowej pod Łańcutem, zamordowana wraz z nim i siedmiorgiem dzieci za…

9 grudnia – 121 lat temu Ignacy Jan Paderewski ustąpił z funkcji premiera

Sytuację Polski na przełomie 1918/1919 cechowała na arenie międzynarodowej niebezpieczna dwoistość. Zbliżały się obrady kongresu pokojowego,…

8 grudnia – 156 lat temu urodził się Aleksander Meysztowicz

Działacz środowisk ziemiańskich, polityk konserwatywny, premier Litwy Środkowej, minister sprawiedliwości w rządach II RP. Ojciec ks.…

7 grudnia – 99 lat temu powstała Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego „Baltia”

Do założenia Baltii doszło z inicjatywy pierwszego rektora Uniwersytetu Poznańskiego prof. Heliodora Święcickiego. W zebraniu konstytucyjnym…

7 grudnia – 208 lat temu urodził się ks. Hieronim Kajsiewicz

Kaznodzieja i pisarz religijny, współzałożyciel i generał Zgromadzenia Zmartwychwstania Pana Naszego Jezusa Chrystusa (Zmartwychwstańców), Sługa Boży…

6 grudnia – 127 lat temu urodził się prof. Adam Heydel

Przedstawiciel krakowskiej szkoły ekonomii, propagator gospodarki wolnorynkowej, działacz narodowy, publicysta, historyk kultury. Urodził się w Gardzienicach…

5 grudnia – 120 lat temu urodził się ks. prof. Antoni Słomkowski

Kapłan, teolog, pierwszy powojenny rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Urodził się koło Żnina. Uczęszczał do gimnazjów w…

4 grudnia – 94 lata temu powstał Obóz Wielkiej Polski (OWP)

Zjazd założycielski odbył się w Poznaniu w „Białej Sali” hotelu Bazar z inicjatywy Romana Dmowskiego i…

3 grudnia – 138 lat temu urodziła się Elżbieta Korfantowa

Żona Wojciecha Korfantego, działaczka społeczna, polityk chadecki, posłanka na Sejm Śląski. Była córką sztygara Piotra Szprota.…

2 grudnia – 107 lat temu urodził się Włodzimierz Sznarbachowski

Poeta, dziennikarz, publicysta. Członek ONR-Falanga, pracownik rzymskiej Delegatury Rządu RP na Uchodźstwie, po wojnie działacz PPS…

1 grudnia – 27 lat temu zainaugurowała swoją działalność Katolicka Agencja Informacyjna

Powołana w 1993 r. przez Komisję Episkopatu Polski KAI kontynuuje misję Katolickiej Agencji Prasowej (KAP), założonej…

1 grudnia – 73 lata temu został zamordowany Henryk Flame ps. „Bartek”

Kapral-pilot Wojska Polskiego, kapitan Narodowych Sił Zbrojnych, dowódca największego antykomunistycznego zgrupowania na Śląsku Cieszyńskim i w…

30 listopada – 107 lat temu urodził się kpt. Romuald Rajs „Bury”

Podoficer Wojska Polskiego, żołnierz Związku Walki Zbrojnej, 3 i 5 Wileńskich Brygad AK, po wojnie szef…

29 listopada – 99 lat temu urodził [Leon] Zdzisław Stroiński

Jeden z najwybitniejszych poetów pokolenia „Kolumbów”, współautor pisma „Sztuka i Naród”, powstaniec warszawski Urodził się w…

28 listopada – 102 lata temu Polki otrzymały prawo wyborcze

Przygotowany przez rząd Jędrzeja Moraczewskiego i podpisany tego dnia przez Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego dekret…

27 listopada – 98 lat temu odbyło się ostatnie posiedzenie Sejmu Ustawodawczego

Jednoizbowy Sejm Ustawodawczy (SU) – konstytuanta II RP i pierwsza władza ustawodawcza odrodzonego państwa polskiego –…

26 listopada – 151 lat temu urodził prof. Stanisław Estreicher

Historyk prawa, bibliograf i publicysta. Profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego Kontynuował tradycje rodu uczonych osiadłych w…

25 listopada – 126 lat temu powstał w Warszawie Komitet Narodowy Polski

Wybuch I wojny światowej obudził nadzieje Polaków związane z militarną konfrontacją między zaborcami. Komitet był reprezentacją…

24 listopada – 140 lat temu urodził się Jan Kędzior

Śląski działacz społeczny i oświatowy. Polityk chadecki, poseł na Sejm Śląski i senator RP. Współpracownik Wojciecha…

23 listopada – 142 lata temu urodził się ks. Oskar Zawisza

Ksiądz katolicki, działacz oświatowy i kulturalny na Zaolziu, historyk i kompozytor. Syn nauczyciela z Jabłonkowa na…

22 listopada – 165 lat temu urodziła się Cecylia Niewiadomska

Pedagog, działaczka oświatowa, pisarka i tłumaczka powieści i opowiadań dla dzieci i młodzieży. Urodziła się w…

21 listopada – 99 lat temu urodził się Andrzej Kiszka

Żołnierz Batalionów Chłopskich, Armii Krajowej i Narodowej Organizacji Wojskowej. Po wojnie członek antykomunistycznego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.…

20 listopada – 151 lat temu urodził się Andrzej Maj

Rolnik, działacz narodowy, polityk ludowy, wicemarszłek Sejmu Ustawodawczego (1919-1922). Urodził się we wsi Babin koło Lublina.…

19 listopada – 54 lata temu zmarł Bolesław Bielawski

Polityk narodowy, adwokat, senator I kadencji, członek Trybunału Stanu. Urodził się w Koroczy na dalekich Kresach…

18 listopada – 160 lat temu urodził się Ignacy Jan Paderewski

Ignacy Jan Paderewski był obywatelem świata, celebrytą i filantropem, mężem stanu i dyplomatą, wirtuozem i kompozytorem,…

17 listopada – 81 lat temu Niemcy zamknęli Katolicki Uniwersytet Lubelski

Jakkolwiek po wkroczeniu do Lublina (17 września 1939) Niemcy zajęli część gmachu KUL na szpital wojskowy,…

16 listopada – 103 lata temu zmarł ks. Jan Batke

Duchowny katolicki, działacz społeczny i narodowy na Ziemi Lubawskiej. Urodził się w Jeglii koło Lubawy w…

15 listopada – 143 lata temu urodził się Leopold Skulski

Farmaceuta, chemik, polityk, premier i minister spraw zagranicznych. Urodził się w Zamościu w rodzinie urzędniczej o…

14 listopada – 165 lat temu urodził się Leopold Zarzecki

Śląski działacz społeczny i narodowy, chrześcijański demokrata, dziennikarz. Urodził się koło Wodzisławia. W wieku 16 lat…

13 listopada – 91 lat temu zmarł Mieczysław Nartowski

Lekarz neurolog i psychiatra, działacz polityczny. Chodził do szkół w Jaśle. Studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu…

12 listopada – 161 lat temu urodził się Józef Rostek(Zbigniew Izdebski, KARTKA z KALENDARZA)

12 listopada 1859 roku w Wojnowicach, koło Raciborza, urodził się Józef Rostek. Lekarz, działacz społeczny, pionier…

12 listopada – 72 lata temu biskup lubelski Stefan Wyszyński został mianowany prymasem Polski

Po śmierci prymasa kardynała Augusta Hlonda (22 października 1948 r.) za głównych kandydatów na jego następcę…

12 listopada – 77 lat temu zginął Andrzej Trzebiński

Poeta, publicysta, działacz Konfederacji Narodu, redaktor naczelny pisma „Sztuka i Naród”. Urodził się 27 stycznia 1922…

prof. Jan Żaryn – LISTOPADOWE PODZIĘKOWANIA

W sierpniu 1914 roku rozpoczęła się I wojna światowa, w trakcie której Polacy podjęli, zakończoną zwycięstwem,…

10 listopada – 111 lat temu urodził się Paweł Jasienica

Historyk, pisarz historyczny, eseista i publicysta „Tygodnika Powszechnego”. Autor esejów i książek historycznych, m.in. syntezy „Polska…

9 listopada – 79 lat temu zginął bł. ks. Henryk Hlebowicz

Duszpasterz stowarzyszeń akademickich w Wilnie, kapelan podziemia niepodległościowego podczas sowieckiej okupacji miasta. Błogosławiony Kościoła. Urodził się…

7 listopada – 129 lat temu urodził się Franciszek Urbański

Działacz związkowy, polityk i poseł chadecki oraz sanacyjny. Urodził się koło Kutna. Zdobył wykształcenie dyplomowanego organisty.…

6 listopada – 130 lat temu zmarł ks. Piotr Ściegienny

Duchowny katolicki, działacz niepodległościowy, przywódca ludowy. Był synem sołtysa wsi Blicza koło Kielc. Po ukończeniu szkoły…

5 listopada – 98 lat temu odbyły się wybory do Sejmu I kadencji

W przeprowadzonych w styczniu 1919 r., zaledwie dwa i pół miesiąca po odzyskaniu niepodległości, „prowizorycznych” wyborach…

4 listopada – 151 lat temu urodził się Karol Raczkowski

Inżynier chemik, polityk, współzałożyciel i działacz Narodowej Demokracji. Urodził się koło Kutna. Studiował w Instytucie Technologicznym…

3 listopada – 143 lata temu urodził się Karol Hubert Rostworowski

Dramatopisarz, poeta, działacz katolicko-narodowy. Pochodził z rodziny ziemiańskiej o arystokratycznych korzeniach. Urodził się w Rybnej koło…

2 listopada – 161 lat temu urodzili się Ignacy (1859-1937) i Józefa (1859-1945) Szebeko

Działacze społeczni i polityczni; parlamentarzyści ruchu narodowego. Bliźnięta ziemianina z guberni mohylewskiej, generała armii carskiej Adalberta…

1 listopada – 158 lat temu urodził się prof. Feliks Koneczny

Historyk i historiozof, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, bibliotekarz, dziennikarz, krytyk teatralny, twórca oryginalnej teorii…

31 października – 75 lat temu zmarł Wincenty Witos

Polityk i działacz ludowy, jeden z ojców niepodległej Polski i jej trzykrotny premier, Urodził się w…

30 października – 86 lat temu zmarł Jan Grzonka (1874-1934)

Działacz plebiscytowy i powstaniec śląski, polityk chadecki i poseł na Sejm Śląski. Pochodził z Raciborza. Był…

29 października – 84 lata temu zmarł Daniel Kęszycki (1884-1936)

Ziemianin, działacz narodowy, uczestnik powstania wielkopolskiego, konsul generalny RP w Opolu. Syn Irlandki i powstańca styczniowego,…

28 października – 143 lata temu urodził się gen. Tadeusz Jastrzębski ps. „Powała”

Żołnierz, artylerzysta, pułkownik armii carskiej, generał brygady WP, szef sztabu Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy i komendant…

27 października – 65 lat temu został zamordowany ppor. Władysław Dubielak

Żołnierz Związku Walki Zbrojnej, AK i dowódca oddziału Ruchu Oporu Armii Krajowej na zachodnim Mazowszu. Pochodził…

27 października – 43 lata temu zmarła Zofia Trzcińska-Kamińska

Rzeźbiarka i medalierka. Urodziła się 26 grudnia 1890 r. w rodzinie ziemiańskiej w Wieprzcu na Lubelszczyźnie.…