book cover

„W obronie duszy polskiej. Kardynał August Hlond jako opiekun duchowy emigracji polskiej w źródłach Polskiej Misji Katolickiej we Francji 1927–1948”

Jest to pierwsze krytyczne wydanie zbioru źródeł, którego podstawę stanowią dokumenty pochodzące z unikatowego archiwum polonijnego Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Składające się na książkę akta pozostają zasadniczo niezauważone w kwerendach badaczy, zajmujących się historią polskiej emigracji we Francji, dziejami Kościoła katolickiego oraz stosunków polsko-francuskich w XX wieku. Jest to zatem materiał, który nie został dotychczas dostatecznie przeanalizowany, a z pewnością może wiele wnieść do stanu wiedzy historyków na temat emigracji polskiej w XX wieku. Publikacja zbiega się z 75. rocznicą śmierci kard. Augusta Hlonda, prymasa Polski oraz protektora polskiej emigracji.

Opracowanie przybliża postać „Prymasa Trzech Epok”, którego opieka nad polskimi emigrantami stawiana była za wzór w innych krajach. Książka składa się z dwóch zasadniczych części – studium wprowadzającego, w tym charakterystyki źródeł oraz z części źródłowej w opracowaniu edytorskim i opatrzonej aparatem krytycznym. Prezentowane archiwalia to przede wszystkim materiał epistolarny – ogółem ponad 450 dokumentów wytworzonych w latach 1927–1948. Podstawowe obszary tematyczne publikacji wyznaczały następujące problemy: polityka francuska wobec imigrantów oraz jej implikacje dla duszpasterstwa emigracyjnego, wielopłaszyznowe zmiany wywołane wojną i sytuacją polityczną, stosunki polsko-francuskie, zmiany organizacyjno-strukturalne duszpasterstwa emigracyjnego we Francji, ruch kadrowy duchownych, rozwój sieci placówek duszpasterskich, relacje między duchowieństwem polskim i francuskim wszystkich szczebli, życie religijne polskiej emigracji, działalność stowarzyszeń i organizacji polskich o charakterze społecznym, oświatowym i kombatanckim, relacje z Ambasadą RP w Paryżu, a następnie konfrontacja z powojenną rzeczywistością i konflikty z przedstawicielami Polski Ludowej.
Ks. dr. Robert Czarnowski, dr Monika Wiśniewska